Cyberbezpieczeństwo magazynów w programie Przydomowe Magazyny Energii 2

Program „Dofinansowanie przydomowych magazynów energii – część 2” rusza 20 października 2026 r. Wsparcie będzie można uzyskać na zakup i montaż magazynów energii elektrycznej oraz magazynów ciepła. Warunkiem jest spełnienie wymagań określonych w programie, w tym dotyczących bezpieczeństwa cyfrowego. Takie podejście ma chronić użytkowników i zapewnić, że dofinansowanie otrzymają rozwiązania zgodne z obowiązującymi standardami bezpieczeństwa.

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) przeznacza na nowy program 1 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego. Dotacje są skierowane do prosumentów posiadających mikroinstalacje OZE przyłączone do sieci elektroenergetycznej. Celem programu jest zwiększenie autokonsumpcji energii wytwarzanej z OZE, poprawa bezpieczeństwa energetycznego gospodarstw domowych oraz oszczędności w rachunkach za prąd. Jednocześnie duże znaczenie ma to, jak zarządza przepływem energii system EMS.

W programie wprowadzono obowiązek posiadania systemu zarządzania energią (EMS) i wymagań związanych z cyberbezpieczeństwem. Wynikają one z obowiązujących lub wdrażanych na poziomie Unii Europejskiej przepisów dotyczących cyberbezpieczeństwa urządzeń cyfrowych i energetycznych, takich jak NIS2, CRA, RED DA czy ETSI EN 303 645.

Sam EMS jest obowiązkowym elementem, w który musi być wyposażony magazyn energii, ponieważ umożliwia inteligentne zarządzanie przepływem energii pomiędzy instalacją OZE, magazynem energii, magazynem ciepła i urządzeniami w gospodarstwie domowym. Dzięki temu możliwe jest efektywniejsze wykorzystanie energii wyprodukowanej w mikroinstalacij OZE.

EMS, falowniki i wymagania cyberbezpieczeństwa

Wymagania cyberbezpieczeństwa w programie dotyczą przede wszystkim systemu zarządzania energią (EMS), niezależnie od tego, czy jest on odrębnym urządzeniem, modułem magazynu energii czy funkcją wbudowaną w falownik hybrydowy. Program nie narzuca konkretnego rozwiązania technologicznego.

Jeżeli funkcję EMS pełni zewnętrzny system zarządzania energią, to on powinien spełniać wymagania dotyczące cyberbezpieczeństwa. Jednocześnie cały układ musi być bezpieczny, dlatego współpracujące z nim urządzenia nie mogą stwarzać zagrożenia dla funkcjonowania systemu.

W praktyce oznacza to, że:

• gdy EMS i falownik komunikują się przewodowo, wymagania cyberbezpieczeństwa dotyczą przede wszystkim EMS;
• gdy komunikacja odbywa się bezprzewodowo lub falownik jest podłączony do sieci, wymagania cyberbezpieczeństwa powinny spełniać oba urządzenia.

Funkcję EMS może realizować:

• falownik hybrydowy z wbudowaną funkcją zarządzania energią,
• moduł sterujący magazynem energii,
• zewnętrzny system zarządzania energią (EMS).

Program dopuszcza każde z tych rozwiązań.

Wymagania dotyczące cyberbezpieczeństwa nie są wyjątkiem ani dodatkową barierą dla inwestorów. Stanowią część szerszego procesu dostosowywania rynku do europejskich regulacji, które będą obowiązywać wszystkie urządzenia i podmioty działające w sektorze energetycznym. Ich uwzględnienie w programie ma sprzyjać standaryzacji rynku i zwiększeniu bezpieczeństwa energetyki prosumenckiej.

Zewnętrzny system EMS

Warto zwrócić uwagę na praktyczny aspekt dotyczący zewnętrznego systemu EMS.

Co do zasady spełnienie wymagań cyberbezpieczeństwa dotyczy rozwiązania pełniącego funkcję EMS, jednak falownik nie może stanowić słabego ogniwa całego rozwiązania. Jjeśli zewnętrzny EMS jest elementem odpowiedzialnym za zarządzanie energią i to on jest deklarowany jako system spełniający wymagania cyberbezpieczeństwa (NIS2, CRA, RED DA, ETSI EN 303 645), to zasadniczo on powinien spełniać te wymagania;

Jeżeli falownik  komunikuje się z EMS, posiada interfejsy sieciowe lub funkcje zdalnego dostępu, to konieczne jest, żeby również ten element nie generował ryzyka dla bezpieczeństwa systemu. Takie podejście wynika z ogólnych założeń regulacji dotyczących cyberbezpieczeństwa urządzeń energetycznych.

Zewnętrzny EMS spełniający wymagania i pełniący funkcję nadrzędną, będzie urządzeniem akceptowanym natomiast falownik musi być z nim kompatybilny. W przypadku gdy falownik jest sterowany kablowo przez EMS to nie musi spełniać wymagań cyberbezpieczeństwa. Jeśli połączenie urządzeń jest bezprzewodowe lub falownik jest podłączony do sieci bezprzewodowej to oba urządzenia muszą spełniać ten warunek.